Planlaşdırma

Yoxlanılıb: v2026.09 · 2026-09-29

Bu ekranda sifarişlər reyslərə çevrilir. Solda siyahı, sağda xəritə. Üç vərəq: Növbə (planlaşdırmanı gözləyən), Reyslər (artıq yığılmış) və Reyssiz (avtoplanın qoya bilmədiyi və niyə). Yuxarıdakı dövr sifarişləri və reysləri tarixə görə süzür.

Planlaşdırma ekranı

Növbə

Burada dispetçerin «planlaşdırmaya» göndərdiyi sifarişlər. Hər birində müştəri, mövqe sayı və üç rəqəm: məbləğ, çəki və həcm. «Sifarişlərə qaytar» düyməsi sifarişi planlaşdırmadan çıxarır: o yenidən «Yeni» olur.

Siyahının üstündə seçilmiş dövr üzrə bütün növbənin yekunu: neçə sifariş, hansı məbləğə, neçə kiloqram və kubmetr. Bu, görünən hissənin deyil, bütöv süzgəcin yekunudur. Bir hissə sifarişin ölçüsü məlum deyilsə, yanında «çəkisi yoxdur: N» və ya «həcmi yoxdur: N» qeydi görünür — belə sifarişlər yekuna girməyib. Sətrin özündə naməlum ölçü sıfırla deyil, tire ilə göstərilir: çəkisiz görünən sifariş artıq dolu maşına yüklənərdi.

Sifarişlər işarələndikdə aşağıda ikinci sətir görünür — işarələnmişlər üzrə eyni rəqəmlər və nöqtə sayı. Yuxarı sətir «nə gözləyir», aşağı sətir «nə götürürəm» sualına cavab verir.

Reyslər

Vərəqdə yığılmış reyslər ekipaja görə qruplaşdırılıb. Hər reysdə nə daşıdığı görünür: çəki, həcm və sifarişlərin məbləği, həmçinin dayanacaq sayı — müştəri nöqtələri sayılır, marşrutdakı anbar yükləmələri bu saya daxil deyil.

Çəki və həcm — bir günün ümumi dövriyyəsi deyil, eyni anda maşında olan maksimum. Çatdırılmış yer növbətisi üçün yer boşaldır, götürülən yer yolda maşına minir, dəyişdirmədə isə köhnə və yeni əşya heç vaxt birlikdə getmir. Məbləğ isə əksinə — bütün gün üzrə: reys nə qədər daşıyırsa, o qədər dəyər.

Rəqəmlərin altında maşının yüklənməsini göstərən iki zolaq: ayrıca çəkiyə və ayrıca həcmə görə, çünki hər iki ölçünün istənilənində hədd tutula bilər. Zolaq 80 %-ə qədər yaşıl, 80–100 % arası kəhrəba və 100 %-dən yuxarı qırmızıdır; faiz olduğu kimi göstərilir, ona görə həddi aşma rəqəmlə oxunur (məsələn, 112 %), sadəcə dolu maşın kimi görünmür.

Faiz planlaşdırıcının qərar verdiyi üsulla hesablanır: yük şöbələrə bir-bir yerləşdirilir, bacarıqlar və yer sayı nəzərə alınır, sonra ən çox dolan şöbənin payı göstərilir. Ona görə «800 kq soyuducu + 200 kq quru» maşında 500 kq soyuducu yük 62 %-dir, «50 %, yarı boş» deyil. Yük ümumiyyətlə yerləşmirsə, zolaqların altında birbaşa qeyd görünür: faiz tək bunu deyə bilmir.

Reysin bir hissə mövqeyinin ölçüsü məlum deyilsə, rəqəm və faiz «≥» işarəsi ilə göstərilir: bu, ölçmə deyil, aşağı hədddir. Rəqəmin üstünə gəlsəniz, izah sözlə görünəcək.

Qırmızı zolaq ən çox dolan şöbə üzrə həddi aşmanı bildirir. Bu, mövqelərin əl ilə köçürülməsindən və ya maşının daha kiçiyi ilə əvəzlənməsindən sonra mümkündür; avtoplan həddi aşma yaratmır.

Maşın təyin olunmamış reysdə zolaqlar yoxdur — bölməyə bir şey yoxdur. Çəki, həcm və məbləğ isə hesablanır.

Tamamlanmış

Bitmiş və ləğv edilmiş reyslər öz vərəqindədir. Bitmiş reysdə fakt göstərilir — sürücünün qeydlərinə görə nə qədər çatdırılıb, «fakt» qeydi ilə; yüklənmə zolaqları orada yoxdur, çünki keçmiş reys üçün «yerləşəcəkmi» sualı qalmır. Ləğv edilmiş reysdə isə rəqəm ümumiyyətlə yoxdur: o heç vaxt yüklənməyib.

Planlaşdırma pəncərəsi

Planlaşdırma düyməsi reysi yığmağın hər iki yolu üçün bir pəncərə açır. İçəridə iki vərəq: Avto (pəncərə onunla açılır) və Əl ilə. Pəncərə siyahını örtür, ona görə əl ilə reys üçün sifarişlər pəncərəni açmazdan əvvəl növbədə işarələnir.

Avto-planlaşdırma

Avto vərəqi: dövr (…-dən …-ə), növbədəki sifariş sayı və Planlaşdırma qaydaları bloku — bir neçə anbardan götürmə, reysə dayanacaq limiti, fasilə ehtiyatı, reyslər arası yenidən yükləmə vaxtı və sürücülərin bərabər yüklənməsi. Avtoplan məhz bu qaydalarla işləyir; onlar yalnız oxunur, dəyişiklik isə həmin ekrandakı «Siyasətlər» düyməsi ilə edilir. Avtoplanı işə sal

planlaşdırma tapşırığı yaradır. O gedərkən ekran gedişatı göstərir; bitəndə — «Yaradılmış reyslər: N · Planlaşdırılmamış: M».

Avtoplan yalnız işarələnmişləri deyil, bütün növbəni götürür və nəzərə alır: zonaları və onlara təhkim olunmuş sürücüləri, növbələri, maşınların həcm, çəki və say üzrə

bölmələrini, bacarıqları, çatdırılma pəncərələrini, sürücünün gündəlik vaxt büdcəsini, bir neçə anbardan götürmə siyasətini və dayanacaq limitini. Artıq təsdiqlənmiş və gedən reyslərə toxunmur.

Sifarişlər maşının bir yüklənməsinə, pəncərəyə və ya dayanacaq limitinə sığmırsa, avtoplan növbəti reys qurur: həmin sürücü eyni növbədə anbara qayıdır, yenidən yüklənir (vaxtı siyasət təyin edir, standart 30 dəqiqə) və qalığı öz planlı start vaxtı və öz ETA-ları olan ayrıca reyslə aparır. Bir tapşırıqda avtoplan ardıcıl beşdən çox reys qurmur; əlavə reysləri yalnız bu tapşırıqda həmin zonaya həmin anbardan artıq reys almış sürücülər alır və növbədə vaxt olduqca qurulur. Daha bir reysi yalnız bu zonaya bu anbardan artıq reys almış sürücünün tək apara biləcəyi sifarişlər alır (onların əsas səbəbi «Bütün yoxlamalardan keçdi, amma bu planın marşrutlarına sığmadı» olur). Qalanları dərhal göstərilir və təkrar planlaşdırılmır — onlar dispetçeri gözləyir: «Planlaşdırıcı bu qrup üçün vaxtında həll tapmadı…» olduqda partiyanı bölün və ya planlaşdırmanı yenidən işə salın, son qayda olduqda (tələb olunan bacarıqlı nəqliyyat yoxdur, qarışıq sifariş növü və s.) isə sifariş məlumatlarını və ya parkı düzəldin. Sonrakı reyslər tapşırığın hesablama vaxtının yalnız qalığını alır, ona görə ağır gündə sonrakı reyslər qurulmaya bilər — onda onların sifarişləri əvvəlki reysdəki səbəblə planlaşdırılmamış qalır. Zonasız, sürücüsüz və ya koordinatsız anbarlı sifarişlər təkrar planlaşdırılmır. Sürücünün bu gün üçün avtoplanların aktiv reysləri (ləğv edilməmiş və bitməmiş) varsa, yeni tapşırıq onun reyslərini onlardan sonra qoyur; əl ilə yaradılmış reysləri nəzərə almır. Yenidən yükləmə vaxtı ayarı yaranmazdan əvvəl qurulmuş aktiv avtoplan reysləri də nəzərə alınmır: əl ilə yaradılanlar kimi onların da planlı vaxtları yoxdur. Yalnız sürücünün planlaşdırıldığı növbədəki reyslər sayılır: dövrün başqa günündəki reys bu növbəni sürüşdürmür. Boşluqlar doldurulmur — aktiv reys eyni növbədə daha gec olarsa (məsələn, nahardan sonra), sürücü səhər ondan əvvəl deyil, ondan sonra başlayacaq.

Reyssiz

Hər təyin olunmamış sifariş səbəblə göstərilir — əsas səbəblə, sifarişi bir neçə səbəb saxlayırsa, qalanları aşağıda «Həmçinin» sətrində sadalanır; «maşınlar üzrə təhlil» keçidi hər maşının niyə uyğun gəlmədiyini açır. «Hamısını planlaşdırmaya qaytar» düyməsi sifarişləri növbəti cəhd üçün növbəyə qaytarır — məsələn, növbə əlavə etdikdən və ya ünvanı düzəltdikdən sonra. Səbəblərin tam siyahısı mətnlərlə — «Sifariş niyə reysə düşmədi» səhifəsində.

Əl ilə planlaşdırma

Həmin pəncərənin Əl ilə vərəqi və reys kartı imkan verir:

reysi əl ilə yaratmaq: sifarişləri növbədə işarələmək, pəncərəni açmaq, anbar, sürücü və maşın seçmək;
reysə sifariş əlavə etmək — gəliş vaxtının necə dəyişəcəyi göstərilir;
dayanacağı marşrutun lazımi yerinə əlavə etmək;
sifarişi başqa reysə köçürmək;
dayanacaqların sırasını dəyişmək (yuxarı/aşağı), mövqeni reysdən çıxarmaq;
ekipajı dəyişmək — sürücünü və ya maşını, o cümlədən gedən reysdə.

Hər əməliyyat avtoplanla eyni yoxlamadan keçir. Qayda pozulursa — tutum, bacarıq, zona, əlavə yükləmə sırası — sistem imtina edər və səbəbi deyər, reys isə olduğu kimi qalar.

Anbar siyasətinə baxmayaraq

Əl ilə düzəlişi — reysə sifariş əlavə etmək, dayanacaq daxil etmək, sifarişi köçürmək, reysi əl ilə yaratmaq — yalnız şirkətin anbar siyasəti qadağan edirsə (çox-anbar söndürülüb, anbar radiusdan və ya ortaq geozonadan kənardadır), imtina mesajı əvəzinə «Siyasətə baxmayaraq icra et» düyməsi olan sual görünür. Təsdiq düzəlişi istisna ilə təkrarlayır və kimin nəyi keçdiyini audit jurnalına yazır. Digər imtinalar — yükləmə dayanacağı yoxdur, anbarın koordinatı yoxdur, yer çatmır — belə keçilmir.

Nöqtələrin düzəlişi

Xəritədəki Nöqtələrin düzəlişi açarı ünvansız sifarişləri göstərir və klik ilə nöqtə qoymağa imkan verir. Beləcə geokodlaşdırma xətası müştərilər sorğu kitabına getmədən bağlanır.

Siyasətlər

Siyasətlər düyməsi şirkətin avtoplan qaydalarına aparır: anbarlar arası radius, reysə dayanacaq limiti, fasilə ehtiyatı, standart qaytarma anbarı, bacarıqlar lüğəti. Onları yalnız administrator dəyişə bilər; ətraflı — «Administrator üçün → Planlaşdırma siyasətləri» bölməsində.